Beraber bir yolculuğa çıkmak

Bu yazıyı yazmaya başlarken, burayı okuyan ve bir değişim başlatmak isteyenlerle her gün tüketim alışkanlıklarımızı gözden geçireceğimiz bir yolculuğa çıkmak istediğime karar verdim. Bu yazıyı okurken sizden ilk istediğim şey, gün içinde kendinizi sürekli gözlemlemeye başlayın.

Herkese merhabaa!

Umarım 2021 hepiniz için umut dolu ve güzel başlamıştır. Rakamların değişmesi çoğumuz için çok önemli çünkü yeni bir yıla girmeyi yeni bir sayfa açmakla bağdaştırıyoruz. Ben de yeni yılda yeni bir sayfa açmak isteyen ve umutlarla dolan gruba dahilimdir çocukluğumdan beri. 2020’de gündemimizin çoğunu Covid-19 kapladı. “Covid-19 belirtileri nelerdir-Kısıtlamalar-Kısıtlamalar ne zaman bitecek- Covid-19 etkileri nelerdir- Aşı-Aşının yan etkileri var mı-” gibi sorular gündemimizi meşgul ediyordu. Gündelik hayatta farkında bile olmadığımız ve bizi aslında ne kadar mutlu eden alışkanlıklarımıza “Elveda!” demek zorunda kaldık. 2021’i iple çeker olduk ki, bilindik yaşamımıza dönelim. Sevdiğimiz kişileri rahatlıkla görelim, kalabalık konserlerde tıkış tıkış dans edelim, kirli havası olan ve kalabalık insan gruplarının yan yana oturduğu barlarda arkadaşlarımızla içki içip sarhoş olalım. Seyahat edelim, otobüslerde ve havalimanlarında maskesiz olalım. Esnaflar kafeleri ve restoranları açsın, her yer cıvıl cıvıl olsun.

2021 iyi ki geldi, hoşgeldi ancak; 2021’de doğal kaynaklar her zamankinden daha ciddi olarak tehlikede! Ayrıca Covid-19’un etkilerinin tamamen silinmesi ve hayatın normale dönmesi bir anda olmayabilir, hatta olmayacaktır da. Kendi ülkemizi baz alırsak, yine ılık bir kış dönemindeyiz. Yağmur çok az yağıyor, kar neredeyse hiç yağmıyor. Havalar ılık ve kurak, tüketim çılgınlığı sonuna kadar devam ediyor. Geçenlerde 2020’den özür dilemek istedim. Salgın hastalık nedeniyle eski alışkanlıklarımdan vazgeçmek zorunda kaldığım için dünyam başıma yıkılmıştı. Ve sürekli şikâyet halindeydim. Ancak şuan içinde bulunduğumuz küresel çevre tehlikesini düşününce içebildiğim suyun bolca ve temiz olması, oksijene sahip olmam, temel ihtiyaçlarımı karşılayabilmem ne büyük bir şans! Ya içecek temiz su bulamazsam? Ya günde iki bardak su içebildiğim için kendini şanslı hisseden bir konumda bulunmak zorunda kalırsam?

Doğal kaynakların tükenme tehlikesi, çevresel felaketler, soyu tükenmekte olan canlılar… Bu konuda büyük ve bol kazançlı şirketlerin çevreye bariz bir etkisi olduğunu düşünüyorum. Ancak büyük şirketleri çoğunluk desteklemeyi bırakırsa değişim yaşanabilir. Bundan iki sene önce atıksız yaşama kafayı takmıştım. Plastik şişe almamaya dikkat ediyor, markete kendi torbamı götürüyor, paketli hiçbir gıda almıyordum. Ancak bu uygulamaları uzun süre devam ettiremedim. Kararlı değildim ve benim gibi 1-2 arkadaşım bu şekilde yaşamaya çalışıyordu. Bir süre sonra kahve içmeye gittiğimizde termos götürüyorsak kendimizi iyi hisseder hale gelmiştik. Ben onu da yapmayı bıraktım uzun zamandır. Tek kullanımlık bardakları tüketmeye tekrar başladım.

Lauren Singer’ın Ted Talks (https://www.youtube.com/watch?v=pF72px2R3Hg&ab_channel=TEDxTalks ) konuşmasını izlediğimde çok etkilenmiştim. Üç yılda sadece bir kavanoz çöp çıkaran çevre aktivisti, kendi alışkanlıklarına göz gezdirip büyük bir değişim yaşamaya başlıyordu. Buzdolabını açtığında bütün gıdalarının plastikle kaplı olduğunu fark eden aktivist, paketli gıdaları tamamen bırakıyor ve atık üretmeyeceği gıdalara yöneliyordu. Meyve ve sebzeleri pazarlardan almaya başlıyordu. Kendi şampuanını ve sabunu yapmaya başlıyordu. Hatta geri dönüştürebilir bir şirket de kuran aktivisti izlediğimde “Keşke herkes böyle olsa!” diye düşünmüştüm. Çok değil, belki kırk yıl önce en azından bizim ülkemizde bu kadar atık üretilmiyordu. İnsanların hayatında abur cubur, plastik poşet gibi kavramlar yoktu. Doğal sabunlarla yıkanılıyor, özellikle kırsal alanlarda herkes kendi meyve sebzesini yetiştiriyordu. Şimdi ise kırsal alanlarda bile çiftçinin eli kolu bağlanmış durumda.

Peki biz ne yapabiliriz? Bu yazıyı yazmaya başlarken, burayı okuyan ve bir değişim başlatmak isteyenlerle her gün tüketim alışkanlıklarımızı gözden geçireceğimiz bir yolculuğa çıkmak istediğime karar verdim. Bu yazıyı okurken sizden ilk istediğim şey, gün içinde kendinizi sürekli gözlemlemeye başlayın. Duşta ne kadar zaman harcıyorsunuz? Dişlerinizi fırçalarken suyu kapatıyor musunuz? Trendyol’dan ne kadar sıklıkta sipariş veriyorsunuz? Markete giderken yanınıza bez bir çanta götürmeyi tercih ediyor musunuz? O paketli abur cuburu tükettikten sonra gerçekten bir haz alıyor musunuz? Gözlemleyin ve ona göre aksiyon almaya başlayın. Musluğu hemen kapatın, o pantolonu satın almamayı tercih edin ve dolabınızı gözden geçirin. Çantanızın içine markete uğradığınızda kullanmak için bir bez çanta sıkıştırın.

Evet, ilk görevimiz kendimizi gün içerisinde sürekli gözlemlemek. Gözlemlerken kendinizi yargılamamaya çalışın, bu duruma bir günde isteyerek gelmedik.

Zaman içerisinde ne kadar değişebileceğimi merak ediyorum.

Daha yeşil ve temiz bir evde yaşamak istiyorsak hazcılıktan ve tek kullanımlık tüketimden vazgeçebiliriz.

Hadi beraber bir yolculuğa çıkalım! Paylaşmak istedikleriniz olursa buraya yorum yazmanız veya özelden iletişime geçmeniz çok güzel olur. 🙂

Ekstra: Damon Gameau’nun 2040 belgeselini izlediniz mi? That Sugar belgeseli yapımcısı Avustralyalı oyuncu ve yönetmen alışılmadık çekim teknikleriyle eğlenceli bir belgesel daha yaratmış. 2040 yılında yeşil ve sürdürülebilir bir gelecek hayal eden Gameau bir takım sorularla yola çıkıp birçok aydınlatıcı fikir sunuyor. Lütfen izleyin! 🙂

Ezel,

2020 ajandanızın elinizde kalakalması

Her ay başında motivasyon sözlü ajanda sayfalarını hevesle okur, bu ay acaba hangi konsere, kursa katılacağını düşünüp heyecanlanırdı. Bir haftasonu yapacak bir etkinlik bulamasa nefesi daralır, morali bozulur o haftasonu koca bir ay gibi uzun gelirdi ona. Şimdi koca bir ay, bir haftasonu kadar kısa geçiyor.

Önümde uzanan 2020 ajandasına bakıyorum. Ajandalara haftalık planlarını yazan, ajanda bölümlerini renkli kalemlerle çizen, geçmişte gittiği etkinliklere dönüp onları hatırlamayı seven Ezel gülümsüyor. Ajandasını hevesle doldurabilmek için büyük ve pahalı bir şey almıştı oysa. Her ay başında motivasyon sözlü ajanda sayfalarını hevesle okur, bu ay acaba hangi konsere, kursa katılacağını düşünüp heyecanlanırdı. Bir haftasonu yapacak bir etkinlik bulamasa nefesi daralır, morali bozulur o haftasonu koca bir ay gibi uzun gelirdi ona. Şimdi koca bir ay, bir haftasonu kadar kısa geçiyor.

Bütün dünyayla aynı anda durmak zorunda kaldık. Yukarıda kendi hayatımdan verdiğim örnek gibi, birçoğumuz kurs, etkinlik, okul, staj, iş peşinde devamlı ajandalarımızı dolduruyorduk, ya da doldurduğumuzu düşünüp tatmin oluyorduk. Okul çıkışı bir sosyal etkinlikten başka birine giden, akşamlarını en sevdiği barda soluklanıp bitiren, gün içine ne kadar çok etkinlik sığdırırsa o kadar kendini iyi hisseden biri olarak şimdi bu geçtiğimiz günlerin benim için ne derece olağan geçtiğini anlayabilirsiniz. İşin garip kısmı huzurlu bir olağanlık bu.

İlk başladığında birkaç günde nefesim daralıyor, temelli sokağa çıkma yasağı ihtimalini düşünüp duvarlar üzerime üzerime geliyordu. Bir iki hafta sonra, ilk şaşkınlığı atlatıp gün içinde market, açık alan neresi varsa evde biten sütü bahane edip sosyalleşme alanı olarak markete giden, evin önündeki çimlerde geçirdiği on dakikayı şanslı sayan biri haline dönüşmüştüm. Eski hayatımla şimdiki hayatımı kıyaslıyor, kalabalık konser alanlarını düşünüp özlüyordum. Bir gün huzurlu uyanıp iyi bir kahvaltı ettiğim için mutlu hissediyor, ertesi gün kendime bile katlanamaz vaziyette uyanıyordum. Sonra o gurur duyduğum “dolu” hayatımda ertelediğim neler var diye gözden geçirdim. “Dolu” hayatımda yeteri kadar kitap okuyamıyordum, izlemem gereken filmleri erteliyordum, yıllardır odamda duran ukulele tozlanmış ve bir ev dekoru haline gelmişti. Kendini sürekli oyalayan, yaparız yaparız diye kendini geçiştiren biri haline gelmiştim. Şimdi ise tozlanan ukuleleme ayıracak zamanım var, sabah yatağımdan fırlamadan kitap okuma lüksüne sahibim. Tüm bunlar bittiğinde, herkes gibi staj, kariyer, o kurs bu etkinlik koşturmaya devam edeceğim. Gelecek kaygıları içinde akşamın nasıl olduğunu anlamadan, barlarda sarhoş olup yatağımda sızdığım günlerime geri döneceğim.

Peki asıl soru şu: “Aynı kişi olabilecek miyim?”

Ya da olabilecek miyiz? Sevdiklerimize bol bol zaman ayırabildiğimiz, yan yana yemek yapıp uzun sofra saatlerinde sıcak bir ortamda dertleşebildiğimiz şu günlerden sonra eskisi gibi olmak mümkün mü artık? Bazılarımız karantinada yanında sığınabileceği birisinin olmasının önemini fark etti, bazılarımız kendiyle ilk defa baş başa vakit geçirip kendini gerçekten tanımaya başladı, bazılarımız aslında içe dönük bir yapısı olduğunu fark etti ve alışkanlıklarını değiştirdi. Olağan dışı ortaya çıkan yeni durumla birlikte hayatta kalabilme ve adapta olabilme devrelerimiz çalışmaya başladı. Günün birinde dünyayı ele geçiren bir salgından ötürü öleceği aklının ucuna bile gelmeden ölenler de var tabii. Bir üç ay öncesinde okulları, restaurantları, kilise-camileri kapattıran bir salgından ötürü öleceklerini söyleseniz gülerlerdi muhtemelen.

Bu yeni hayat tarzı devam ede dursun, yataktan kalkmak istemediğim ve kendimi suçladığım günlerden birinde benden birkaç yaş büyük bir arkadaşımı arayıp zamanımı değerlendiremediğimde kendime sinirlenip, ne üreteceğimi bilmediğimden dert yandım. Ve bana dedi ki “Ya Ezel! İlla bir şey üretmek, bir şeyler yapmak zorunda mısın? Bazen sadece durup kendini dinlemen ve tanıman gerekir. Bundan daha iyi fırsat mı var?” Kapitalistler boş zamanlarda da verimli yaşayın diye reklamlarına devam ederlerken, ekonomik krizin eşiğindeki sistemi göz önüne alarak evde de zamanımızı nasıl kontrol edeceğimizi kafalarımıza sokmaya çalışıyorlar. Benim gibi ajandasını yanından ayırmayanlarınız bu dayatma ve kendini hırpalamalara çok kolay kanıyor.

Neyi hırpalıyorum ki? Bütün dünyayla aynı anda hiçbir şey yapmama lüksünde ve aynı zamanda devamlı çalışma peşinde koşmak için psikolojik baskı hissettiren bu “verimlilik”çağında kendimize verimsiz olma iznini verdiğimiz günler de olsun. Sürekli yatma hali değil tabii ki. Ama bir sabah uyandın ve aynaya bile bakmak istemiyorsun. Sorun değil. O gün kendine şefkatli ol ve izin ver. Makina değilsin, insansın. Zaten kendine izin verdikten sonra bedenin öğrenmeye, üretmeye hevesli olacak tekrar. Böyle düşünmemi sağlayan arkadaşım beni gerçekten çok rahatlattı. Biliyorum yine çok mutlu uyandığım günlerden sonra kendime bile katlanamadığım günler gelecek. Ama o günlere de izin vermeye ve kendimi daha iyi anlamaya karar verdim.

Eğer siz de zaman zaman benim gibi hissediyorsanız, kendinize yüklenmeyin ve o anki duygu durumunuzu kabul edin. Elbet geçecek.

Sağlıklı ve huzurlu günler olsun. 🙂

Ezel

%d blogcu bunu beğendi: